Ο Κήπος των Φίντζι Κοντίνι(1970)

(ll Giardino dei Finzi-Contini)  Πρώτη προβολή: 28-04-2022

Ο Ντε Σίκα είναι καθαρός imagist, ζωγραφίζει σελίδες εκατοντάδων λέξεων αθόρυβα, αλλά με νόημα. Όπως και στη σκηνή όπου οι ναζί κάνουν απογραφή στον οίκο των Φίντσι-Κοντίνι και φωτίζεται ένα πολύτιμο μικρό άγαλμα, σαν προειδοποίηση πως σε λίγο θα σπάσει. Αυτή την εύθραυστη συνθήκη, τη σιγαλιά πριν από την ολοσχερή καταιγίδα, την κατέχει μόνο η ταινία και όχι το μυθιστόρημα.

Χάρη στην τόσο προσεγμένη διεύθυνση φωτογραφίας του Ενιο Γκουαρνιέρι η ταινία μοιάζει τυλιγμένη μέσα σε μια σχεδόν υπερφυσική ατμόσφαιρα ενώ παρακολουθεί με μια πρωτοφανή απαλότητα την ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των Εβραίων εφήβων που συγκεντρώνονται τακτικά για γιορτές και τένις στους υπέροχους χλοοτάπητες της οικογένειας Φίντζι Κοντίνι.

Η ομορφιά του αισθαντικού σινεμά σε όλο της το μεγαλείο.

Το έργο αυτό του Ντε Σίκα είναι νοσταλγικό εξ ορισμού, αλλά η νοσταλγία του με τα χρόνια αποκτά περισσότερα επίπεδα: σήμερα διαβάζει κανείς τη μελαγχολία για την απώλεια ενός κόσμου που καταδίκασε τις επόμενες γενιές αλλά πλήρωσε βαρύτατο τίμημα γι' αυτό, όσο κι αν η φωτογραφία του Ενιο Γκουαρνιέρι κάνει τον κήπο ένα σύμπαν ζηλευτό, όπως πάντα ήταν και θα είναι ζηλευτό αυτό που σε αποκλείει.

Αέρινα μελαγχολική μεταφορά από τον μεγάλο Βιτόριο Ντε Σίκα του σημαντικού, εν μέρει αυτοβιογραφικού, βιβλίου του Τζόρτζο Μπασάνι, με θέμα του την πτώση της ιταλικής/εβραϊκής αριστοκρατίας στην Ιταλία του Μπενίτο Μουσολίνι.

Το βραβευμένο με Χρυσή Αρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου καθώς και Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας κομψοτέχνημα του Ντε Σίκα αφηγείται τις περίπλοκες αισθηματικές περιπέτειες τεσσάρων νέων που δοκιμάζονται επικίνδυνα όταν το καθεστώς Μουσολίνι αρχίζει να μεθοδεύει την κορύφωση των αντισημιτικών διώξεων.

Ξενόγλωσσο Όσκαρ και Χρυσή Άρκτος στο Φεστιβάλ Βερολίνου για ένα ακαδημαϊκό, ορθογραφημένο ιστορικό δράμα βισκοντικής μελαγχολίας.

Με σενάριο βασισμένο στο ημιαυτοβιογραφικό βιβλίο του Τζόρτζιο Μπασάνι, ο Ντε Σίκα έφτιαξε μια ταινία, απομακρυσμένη σίγουρα από την παλιά νεορεαλιστική γραμμή του, που προσπαθεί να είναι περισσότερο κοντά στις καινοτομίες των πρωτοπόρων των δεκαετιών του '60 και '70, ιδιαίτερα τις ταινίες τόσο του Αλέν Ρενέ (στον τρόπο ιδιαίτερα της αποσπασματικής αφήγησης), όσο και του Μπερτολούτσι (ιδιαίτερα στην εικαστική πλευρά, με τις συνθέσεις των πλάνων και τους ωραίους χρωματισμούς).

Η υπόκωφη έλευση του φασισμού εξετάζεται μέσα από ένα πρίσμα προσωπικό αλλά και ταξικό, στην μάλλον πιο σημαντική ταινία της ύστερης περιόδου του Ντε Σίκα, βραβευμένη με Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας και με Χρυσή Άρκτο στο Βερολίνο, ακόμα κι αν κινηματογραφικά δεν έχει πολλά πια να προτείνει.

Η εκ των τελευταίων ταινιών του Βιτόριο Ντε Σίκα, αν και απολαμβάνει φήμης και γενικής κριτικής αποδοχής, δε μπορεί να σταθεί πλάι στα αριστουργήματα της πρώτης περιόδου του σκηνοθέτη. Θεωρώ πως αποτελεί περίπτωση φιλμ «ιερής αγελάδας», τόσο λόγω θεματολογίας, όσο και του ονόματος του auteur.