Ένας Αμερικάνος Φίλος(1977)

(Der amerikanische Freund)  

Ο Βιμ Βέντερς διασκευάζει το «Παιχνίδι του Ρίπλεϊ» της Πατρίτσια Χάσιμιθ σε μια ταινία που πάει πιο βαθιά από ένα «αστυνομικό θρίλερ».

Ο Βέντερς μπορεί να ιχνηλατεί το μυστήριο της ιστορίας της Χάισμιθ, αλλά, ακολουθώντας τους συναδέλφους του σκηνοθέτες του Νέου Γερμανικού Σινεμά, δεν ενδιαφέρεται τόσο για την πλοκή. Θεωρεί ότι ένα στιβαρό κινηματογραφικό θρίλερ βασίζεται ισάξια στην ατμόσφαιρα και τη φόρμα, για αυτό ανεβάζει την ένταση στη χρωματική παλέτα, τις διαστάσεις, φωτίζει τα κάδρα του σύμφωνα με τις επιταγές του γερμανικού εξπρεσσιονισμού και, πάνω από όλα, σπρώχνει τους ηθοποιούς του στο τεντωμένο σκοινί ανάμεσα στο αποκαλυπτικό και το παράλογο. Ενα είναι σίγουρο: δεν παρακολουθούμε μία φλατ ρεαλιστική αφήγηση. Αυτό δεν τον αφορά.

Η αμερικανική αντικουλτούρα της δεκαετίας του 1960, η φενάκη της καλλιτεχνικής αυθεντικότητας, το ντοστογεφσκικό σκοτάδι και η μαγεία του νουάρ συναντιούνται σε ένα αγωνιώδες γκανγκστερικό δημιούργημα.

Μια ταινία που πρέπει να δουν όλοι οι φίλοι τού Βέντερς και όχι μόνο. Από τις καλές στιγμές τού σκηνοθέτη, όχι για εκείνους που φαντάζονται ένα φιλμ νουάρ με πλοκή και ίντριγκα. Τίποτα από αυτά δεν έχει. Είναι ευρωπαϊκού στιλ νουάρ, με λογοτεχνικές καταβολές και φιλοσοφικές περικοκλάδες. Αργό, με υπέροχη φωτογραφία και μουσική. Το προτείνουμε.

Όπως πάντα, η σκηνοθεσία του Βέντερς είναι πλήρης και συμπαγής, ενώ η φωτογραφία του Ρόμπι Μίλερ αποτυπώνει θυμάσια το «νεκρικό» κλίμα της ταινίας, παράλληλα με την υποβλητική μουσική επένδυση του Γιούργκεν Κνίπερ. Μια υπέροχη ταινία!

Το φιλμ του Wenders είναι ένα υπαρξιακό δράμα πάνω στο φάντασμα της ελευθερίας, σε ελεγειακό τόνο που υποστηρίζεται όχι μόνο από τις ερμηνείες του Dennis Hopper και του Bruno Ganz αλλά και απ'όλη την σκηνοθετική προσέγγιση – ρυθμός, φωτογραφία, μοντάζ κ.λπ.

Διασκευάζοντας την παραπάνω ιστορία, την οποία άντλησε από μυθιστόρημα της Πατρίσια Χάισμιθ, ο Βέντερς υπογράφει μια από τις κορυφαίες ταινίες της δεκαετίας του '70.

Η ψυχική απομόνωση και ασφυξία κυριαρχούν, έτσι όπως καθρεφτίζονται σε κάθε καχύποπτη ανταλλαγή βλεμμάτων, σε κάθε ψιθυριστό και ημιτελή διάλογο, στις ξεθωριασμένες αποχρώσεις, στο αδιόρατο μουσικό περίβλημα, στην παγωμένη ατμόσφαιρα.

Το American Friend θεωρητικά είναι αστυνομικό θρίλερ, χωρίς όμως την ένταση και το σασπένς του είδους αυτού. Αυτό γίνεται επίτηδες, αφού αυτό που βασικά ενδιαφέρει τον Wenders είναι να εμβαθύνει στην παράξενη φιλία που δημιουργείται ανάμεσα στους δύο βασικούς ήρωες του. Και αυτό το πετυχαίνει μέσω μιας υπνωτικής αφήγησης η οποία συνεπικουρείται από μια ιδιαίτερα σκοτεινή φωτογραφία και ένα απίθανο μουσικό score.