Ο Νονός(1972)

(The Godfather)  Πρώτη προβολή: 29-09-1972

Η ταινία που ανανέωσε δυναμικά το Χόλιγουντ είναι ένα πολυδιάστατο αριστούργημα, τόσο κλασικό όσο και μοντέρνο, κορυφαίο δείγμα της αφηγηματικής δύναμης του αμερικανικού σινεμά.

Ο Μάρλον Μπράντο πετυχαίνει μια ερμηνεία-σταθμό στον ρόλο του πάτερ φαμίλια της οικογένειας Κορλεόνε, ενώ ο τρόπος με τον οποίο ο Κόπολα καταφέρνει να μας οδηγήσει στα άδυτα του οργανωμένου εγκλήματος κάνει την εμπειρία αξέχαστη.

Ένα κατάλοιπο δέους που αντιστέκεται σθεναρά σε μια εποχή αποχαρακτηρισμού και απομάγευσης, όπου τα αρχέτυπα σύμβολα και οι -με τον ορισμό του Ρολάν Μπαρτ- μύθοι απειλούνται με εξορία ή και αφανισμό.

Αν κάτι κάνει τον "Νονό" να ξεχωρίζει από μια οποιαδήποτε άλλη γκαγκστερική ταινία, είναι πως πέρα από τη δράση, το πιστολίδι, τις συνωμοσίες και τη βία, στον πυρήνα του παραμένει μια ταινία που μιλά για την οικογένεια και τους άρρηκτους δεσμούς που τη συνδέουν.

Πολλές ταινίες προσπάθησαν να μιμηθούν τον «Νονό». Απέτυχαν. Μόνο μία μπορεί να σταθεί ισάξια δίπλα της... ο «Νονός II».

Η σημαντικότερη στιγμή του νέου αμερικάνικου σινεμά, ένα αγέραστο μοντέρνο αριστούργημα, μια ανατριχιαστικά διαχρονικά επίκαιρη παραβολή για το έγκλημα, την τιμωρία, το σκοτάδι της ανθρώπινης φύσης και το ακριβό τίμημα του (αμερικανικού) ονείρου.

Ο Κόπολα σκηνοθετεί με έναν ρυθμό αλάθητο, λες και... εκτελεί ένα άψογα προσχεδιασμένο θρησκευτικό μυστήριο με κώδικες, που δεν «σπάει» ή ανανεώνει αλλά κινηματογραφεί με ειλικρίνεια και φυσικότητα, σαν το «υποκειμενικό» βλέμμα ενός ακόμη μέλους της οικογένειας.

Ο Νονός παραμένει ένα απαράμιλλο έπος για τη σύγχρονη αμερικανική ιστορία, το έγκλημα και τις ρίζες του, την οικογένεια και τη θυσία, το συλλογικό συμφέρον και την ατομική επιθυμία, το όνειδος της καταδίωξης του μεγάλου ονείρου.

Εμβληματικό έπος-τοιχογραφία της αμερικανικής κοινωνίας και μια από τις κορυφαίες δημιουργίες όλων των εποχών δια χειρός Francis Ford Coppola με βάση το βιβλίο του Mario Puzo.

Όσον αφορά την κινηματογράφηση, ο Κόπολα και ο Διευθυντής Φωτογραφίας του, ο Γκόρτον Γουίλς, ενίοτε κρατούν τις συμβάσεις του Χόλιγουντ και τις χειρίζονται άψογα, τις περισσότερες φορές όμως τις καταρρίπτουν, με το ατόφιο νατουραλιστικό στιλ (να θυμηθούμε τον τρόπο που απεικονίζεται ο αυτοεξόριστος στη Σικελία Μάικλ, τον οποίο ερμηνεύει ο Αλ Πατσίνο), ακόμα και με τον απορριπτέο στο Χόλιγουντ χαμηλό φωτισμό, που θεωρείται εχθρικός προς το θεατή, αλλά εδώ σπάει επιτυχημένα και αυτό το στερεότυπο.