Καρουζέλ(1956)

(Körhinta / Carousel)  Πρώτη προβολή: 15-08-2019

Ένα πραγματικό αριστούργημα της 7ης Τέχνης που βάζει το ουγγρικό σινεμά στον χάρτη. Για πρώτη φορά σε ταινία του ανατολικού μπλοκ, η εστίαση αποσπάται από την ταξική σύγκρουση, το στυλιζάρισμα και η αφήγηση ξεπερνούν τα στερεότυπα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, ανοίγοντας τον δρόμο για την έκρηξη του ουγγρικού «Νέου Κύματος» που θα ακολουθούσε λίγα χρόνια μετά αναδεικνύοντας στη συνέχεια στο κινηματογραφόφιλο κοινό την σπουδαία σχολή των Μαγυάρων σκηνοθετών (Γιαν Καντάρ, Μπέλα Ταρ, Ίλντικο Ενιέντι).

Παρά την κάποια προπαγανδιστική τάση της ταινίας για τα αγαθά του σοσιαλισμού (ιδιαίτερα της κολεκτιβοποίησης), ο Ζόλταν Φάμπρι, από τους πιο σημαντικούς σκηνοθέτες της ουγγρικής νουβέλ βαγκ, κατάφερε να δώσει έναν εντελώς διαφορετικό, όμορφο και συναρπαστικό, καθαρά κινηματογραφικό τόνο, στην ταινία του.

Αγνό και συγχρόνως περιεκτικό, ταπεινό και «ελεύθερο» από φορμαλισμό, όπως άλλωστε και οι ανεπιτήδευτοι πρωταγωνιστές του, το «Καρουζέλ» έρχεται να υπενθυμίσει με τον πιο εμφατικό τρόπο την κατά πολλούς πεμπτουσία του κινηματογράφου, δηλαδή την οργανική του σχέση με τη νατουραλιστικά αποτυπωμένη στο φακό πραγματικότητα και την ανόρθωση της τελευταίας σε αληθινό αισθητικό γεγονός.

H μυθική για το ουγγρικό σινεμά ταινία του Ζόλταν Φάμπρι αποδεικνύει έξι δεκαετίες μετά την πρώτη προβολή της ότι στροβιλίζεται ακόμα στον ολότελα δικό της ποιητικό ρυθμό.

Ιδιάζουσα πρόταση για εκείνους που ενδιαφέρονται για την ιστορία του σινεμά, με πλάνα και σεκάνς που αποτελούν ακόμα πηγή έμπνευσης και διαχρονικού θαυμασμού.

Δύο σκηνές κάνουν το φιλμ να ξεχωρίζει και σήμερα: ο έρωτας του ζευγαριού στο πάρκο διασκέδασης και ο χορός τους στο γαμήλιο πάρτυ. Η χρήση φορητής κάμερας στην δύσκολη πρώτη σκηνή εντυπωσιάζει ακόμα και τώρα, καθώς προσφέρει ενδιαφέροντα πλάνα με την συνδρομή του διευθυντή φωτογραφίας Barnabas Hegyi. Ο χορός στον γάμο χαρακτηρίζεται από έξαψη, δυνάμει του μοντάζ του Ferencne Szecsenyi, με 77 cut σε δύο λεπτά.

Το ναΐφ συναντά τη σκηνοθετική πολυπλοκότητα σ' ένα λυρικό, μελαγχολικό, πολιτικό φιλμ που, ενώ δείχνει την ηλικία του, είναι τόσο πιο σπουδαίο εξαιτίας της.

Παρότι το σενάριο μοιάζει πλέον παρωχημένο, ο Ζόλταν Φάμπρι καταφέρνει με το στιλιζάρισμά του, το αϊζενσταϊνικό μοντάζ του, αλλά κυρίως με δύο αξεπέραστες σεκάνς-σπουδή να δώσει στο έργο του κινηματογραφική υπεραξία.

Ο Ζόλταν Φάμπρι συνθέτει εδώ ένα κοινωνικο-αισθηματικό μελόδραμα με χιτσκοκική βιρτουοζιτέ, ανεβάζοντας το σασπένς στα ύψη (διαθέτει δύο σκηνές ανθολογίας, την πολύπλοκη τεχνικά σκηνή του καρουζέλ όπου η αιώρηση αποδίδεται με εξαντλητική αληθοφάνεια καθώς και την ξέφρενη σκηνή του χορού ανάμεσα στους δύο παθιασμένους νέους που δημιουργήθηκε με 77 κατ σε δύο λεπτά) ενώ επικεντρώνεται στις εκφράσεις και το συναίσθημα των χαρακτήρων.

Ο Φάμπρι δεν υποκύπτει στην παράδοση του στρατευμένου κινηματογράφου της εποχής αλλά κοιτάζει τον άνθρωπο δίνοντας χώρο στο συναίσθημα απομακρύνοντας την ταινία από το κλισέ της ταξικής σύγκρουσης. Επίσης, τεχνικά μιλώντας, μια πρωτοποριακή ταινία, κυρίως γα τις σκηνές του καρουζέλ και της φιέστας.